geografia Hiszpanii
Morza otaczają Hiszpanię niemal ze wszystkich stron. Kraj zajmuje 85 % powierzchni
Półwyspu Iberyjskiego. Hiszpania to także wyżyny i góry. Ponad połowa powierzchni kraju leży powyżej 600 m n.p.m.
Centralną część kraju zajmuje rozległy płaskowyż: Meseta Iberyjska. Obszar ten jest suchy i bezdrzewny. Rozcinają go głębokie doliny rzek a miejscami urozmaicają stosunkowo niewysokie pasma górskie.
Najdłuższym z nich jest Kordyliera Centralna. Leży w nim znana z historii przełęcz Somosierra. Ten łańcuch górski dzieli centralną Hiszpanię na dwie części. Na północy leży Kotlina Starej Kastylii, a na południu położona jest znacznie większa Kotlina Nowej Kastylii.
Pozostałe pasma otaczają Mesetę ze wszystkich stron. Od północy przylegają Góry Kantabryjskie porośnięte lasami dębowymi, bukowymi i kasztanowymi. Południową granicę Mesety wyznacza natomiast bardzo sucha Sierra Morena.
W Hiszpanii nie brak również wysokich gór o charakterze alpejskim. Pasmo strzelistych Pirenejów oddziela Hiszpanię od Francji. Najwyższy szczyt Hiszpanii kontynentalnej znajduje się jednak w Górach Betyckich, przylegających do Mesety od południowego wschodu. To Mulhacen (3478 m n.p.m.) w masywie Sierra Nevada, który dumnie wznosi się ponad pałacami Grenady.
Nie jest to najwyżej położony punkt Hiszpanii, jako całego państwa. Tego należy szukać na Wyspach Kanaryjskich. Jest to wierzchołek wulkanu Pico del Teide (3718 m n.p.m.).
Nizin w Hiszpanii jest niewiele. Ciągną się one jedynie wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego oraz w zachodniej części Andaluzji. Łagodny klimat oraz bardzo dobre warunki nawodnienia sprawiają, że niziny nadmorskie stanowią najważniejszy region uprawy owoców cytrusowych, a także ryżu.
Hiszpania leży w strefie klimatów podzwrotnikowych. Jednak ze względu na urozmaiconą rzeźbę powierzchni klimat wykazuje duże, zadziwiające kontrasty. Góry odcinają centralną część kraju od łagodnego klimatu oceanicznego.
Środkowa Hiszpania to obszar suchy z wysokimi dobowymi i rocznymi wahaniami temperatury powietrza. Podczas upalnego lata temperatury często przekraczają 40°C! Najgoręcej jest w Andaluzji. Zimą jednak notowano temperatury przekraczające -20°C!
Nie musi nas tu dziwić śnieg. Na północy kraju, na wybrzeżu atlantyckim najwyraźniej zaznacza się łagodzący wpływ oceanu. W tym typowo morskim klimacie podczas zimy temperatury przeważnie są wyższe niż 10°C, jednak podczas lata nie przekraczają 20 °C. Deszcze padają tam bardzo obficie.
Turyści przybywający do Hiszpanii oblegają jednak przede wszystkim wybrzeża wschodnie i południowe. Sprawia to sprzyjający im klimat śródziemnomorski, czyli suche i upalne lata. Średnia temperatura lipca i sierpnia w rejonie Murcii i Alicante wynosi 26°C. Dalej na północ jest nieco chłodniej. W Barcelonie latem notuje się średnio 23°C. Zimy są ciepłe, ale deszczowe.
Główne rzeki Hiszpanii - Tag, Ebro, Gwadiana, Duero i Gwadalkiwir, mają sezonowo zmienny poziom wód. Najdłuższy Tag liczy w przybliżeniu tyle kilometrów ile Wisła. Niesie jednak znacznie mniej wody, bo płynie przez tereny suche.
Wszystkie rzeki i ich dopływy wykorzystywane są do celów irygacyjnych, zwłaszcza do nawadniania regionów środkowej części kraju. Głębokie, lejkowate ujście rzeki Gwadalkiwir umożliwia nawet żeglugę morską - mniejsze statki mogą dopływać aż do Sewilli.
Wiele z przyrodniczych atrakcji turystycznych można zobaczyć w jednym z 10 parków narodowych. Największy z nich Dońana obejmuje jedyne w swoim rodzaju siedliska ptaków wędrownych z południa Afryki.
W Parku Ordesa y Monté Perdido w Pirenejach znajduje się z kolei najwyższy wapienny szczyt w Europie. Cabaneros chroni unikatowe w Europie lasy wiecznie zielonych dębów ostrolistnych i korkowych. Wyjątkowy jest również największy w Europie las palmowy - El Caracol koło Elche.
Źródło: wydawnictwo Pascal