Historia Węgier

Historia obyla sie w Wegrami <strong>okrutnie,</strong> jak malo z którym panstw nowozytnej Europy. Stanowiace <strong>sredniowieczna potege</strong> sa dzis jednym z najmniejszych panstw regionu.

Pogoda na Węgrzech

Dzisiaj, 9.7 29°C
Historia obyla sie w Wegrami okrutnie, jak malo z którym panstw nowozytnej Europy. Stanowiace sredniowieczna potege sa dzis jednym z najmniejszych panstw regionu. Najpierw jednak koczownicze plemiona Madziarów staly sie w koncu IX wieku postrachem Srodkowej Europy. Ich najazd byl porównywany do najazdu Hunów, a oni sami byli wrecz z Hunami czesto utozsamiani. To stad pochodzi nazwa Hungary nadana krajowi na zachodzie Europy. Mimo wszystko jedni z drugimi nie mieli prawdopodobnie nic wspólnego.

Dziwnym tylko zbiegiem okolicznosci przywódca Hunów - Atylla, najezdzajac na Rzym w V wieku, zalozyl w ówczesnej prowincji Panonii, a dzisiejszych Wegier glówne obozowisko. O pokrewienstwie nie swiadczy takze imie Atylla popularne dzis wsród Wegrów.

Madziarzy najechali na tereny zamieszkale dotychczas przez Slowian. Do tej pory wiele nazw na Wegrzech ma pochodzenie slowianskie wlaczajac slynny Balaton, który pochodzi od slowa boloto.

Najezdzcy rozdzielili zwarty do tej pory teren zamieszkaly przez ludy slowianskie, oddzielajac po dzis dzien Slowian Poludniowych od ich pólnocnych pobratymców, wreszcie zniszczyli potezne Panstwo Wielkomorawskie.

Slowianie zachowali sie jedynie w trudno dostepnych rejonach górskich kraju, zwanych pózniej Górnymi Wegrami i dopiero za tysiac lat mieli utworzyc wlasne panstwo zwane Slowacja.

Ostatecznie jednak koczownicy przeszli na osiadly tryb zycia, ucywilizowali sie i przyjeli chrzescijanstwo. Za twórce panstwa wegierskiego uznaje sie pierwszego króla Stefana I Swietego.

Okres intensywnego rozwoju Wegier zostal nieoczekiwanie przerwany po 200 latach. Na Madziarów, którzy zapomnieli juz o swoim koczownictwie najechali ze wschodu kolejni koczownicy - Mongolowie, zwani takze Tatarami.

Nie wiadomo, jak by sie potoczyly losy Europy, gdyby nie to, ze wewnetrzne walki o wladze sklonily ich do odwrotu i wycofania sie z ziem przeznaczonych pierwotnie do podboju. Zniszczenia z tego okresu byly jedne z najwiekszych jakie kiedykolwiek odczul kraj. Na spustoszone ziemie sprowadzono nowych osadników, m.in. Niemców.

Wkrótce od poludnia pojawilo sie nowe zagrozenie. Rozrastajace sie imperium osmanskie zaczelo zagrazac nie tylko Wegrom, ale calej chrzescijanskiej Europie. Nic nie dal sojusz z Polska. Podjeta krucjata zakonczyla sie w 1444 r. smiercia w bitwie wspólnego króla Wladyslawa Warnenczyka. Nie cale sto lat pózniej, w 1526 r. przegrana pod Mohaczem i smierc króla Ludwika Jagiellonczyka oznaczala calkowita kleska dla Wegier.

Wegry zostaly rozdzielone na czesc zalezna od austriackich Habsburgów i czesc zalezna od sultana osmanskiego. Stosunkowo najwieksza niezaleznoscia cieszyl sie Siedmiogród.

Toczone od tej pory walki osmansko - habsburskie nie mialy dla samych Wegrów duzego znaczenia. Po “wyzwoleniu" kraju z rak Turków w 1699 r. okazalo sie, ze ucisk Habsburgów jest jeszcze gorszy. Liczne powstania konczyly sie kleska, poczawszy od pierwszego prowadzonego przez Franciszka Rakoczego w 1708 r., po najslynniejsze w 1848 r. dowodzone m.in. przez Polaka Józefa Bema. Wszystkie konczyly sie krwawymi represjami.

Jednak wkrótce, po przegranej wojnie z Prusami i klesce pod Sadowa w 1866 r., okazalo sie, ze sama wielonarodowosciowa monarchia Habsburgów chyli sie ku upadkowi. By ja wzmocnic zaproponowano Wegrom równy udzial w dualistycznym panstwie Austro-Wegier. W 1867 r. cesarz Franciszek Józef koronowal sie na króla Wegier.

Nie powstrzymalo to slabnacego imperium. Nieudolnosc cesarsko-królewskiej armii w I wojnie swiatowej, niepokoje wewnetrznie i wreszcie wkroczenie wojsk Ententy do Wegier w 1920 r. sprawily, ze kraj przez stulecia walczacy o niepodleglosc sam zostal potraktowany jako okupant. Obszar historycznych Wegier zmniejszono o 1/3. Wiele ziem etnicznie wegierskich przylaczono do krajów osciennych.

Starajacy sie odzyskac utracone ziemie Wegrzy w II wojnie swiatowej znów wybrali niewlasciwego sojusznika, przylaczajac sie formalnie do panstw Osi.

Zwyciestwo Armii Czerwonej i jej wkroczenie do kraju w 1945 r. pomoglo komunistom przejac wladze. Juz wkrótce uzaleznili kraj od Zwiazku Radzieckiego. Powstanie wegierskie w 1956 r. po raz kolejny zakonczylo sie krwawymi represjami.

Wladza komunistów zahamowala na kilkadziesiat lat rozwój gospodarki az po przelomowy rok 1989, w którym kraj wkroczyl na nowa droge rozwoju. W dziesiec lat pózniej Wegry przystapily do NATO oraz Unii Europejskiej.

Węgry na skróty

Przewodnik:
ZGŁOŚ UWAGI DO STRONY