Edynburg - Przewodnik

<strong>Informacje podstawowe:</strong>
Informacje podstawowe: Liczba mieszkanców: 420 tys.
Konsulat generalny: 2 Kinnear Road, tel. 552 0301, 5522086
Numer kierunkowy telefonu: 0044/131
Wazniejsze numery telefonu:
Policja: 999
Pierwsza pomoc: 999
Czas lokalny: Warszawa 12.00, Edynburg 11.00

Komunikacja miejska:.
Autobus: Dobra siec autobusowa, najbardziej uzyteczne sa kasztanowe autobusy Lothian Regional Transport (LRT)
Adres informacji turystycznej: 3 Princes Street, obok pólnocnego wejscia na dworzec Waverley

Historia

We wczesnym sredniowieczu miasto bylo wzmiankowane jako Dunedin lub Din Eidyn - czyli fort Eidyn. Byla to wówczas warownia o znaczeniu strategicznym, zbudowana na powulkanicznym szczycie. Za czasów panowania Malkolma III Canmore zamek na skale stal sie jednym z miejsc rezydowania dworu szkockiego, a miasto - obdarzone przywilejami królewskiego grodu - zaczelo sie rozrastac. W 1228 roku król Dawid VI ufundowal opactwo Holyrood, a nastepnie pozwolil mnichom zalozyc osobne miasto - Canongate.

Pomyslny rozwój gospodarczy w kolejnych stuleciach miasto zawdziecza glównie handlowi zamorskiemu. Za Jakuba IV nastepuje w miescie rozkwit kultury renesansu. Zbudowano nowy palac oraz uzyskano zgode króla na zalozenie Kolegium Chirurgów, najstarszej uczelni miasta.

Rok 1513 zaznaczyl sie w historii druzgocaca kleska zadana Szkotom przez Anglików w bitwie pod Floden. Jej skutkiem bylo kilkadziesiat lat politycznej destabilizacji. W okresie tym znacznie ucierpialo samo miasto. Za panowania Jakuba VI w 1582 roku powolano Uniwersytet Edynburski. Po unii personalnej z Anglia w 1603 r. miasto zostalo zepchniete na dalszy plan przez Londyn. Anglia w coraz wiekszym stopniu ingerowala w sprawy Szkocji. Gdy król Karol I ustanowil w Edynburgu episkopat Kosciola Szkockiego, wywolal w miescie powazne zamieszki religijne.

Pomimo zmiennych kolei losu miasto w XVII wieku przezywalo rozkwit. Poniewaz ograniczaly je mury mieszkancy zmuszeni byli do rozbudowywania swoich domów w wzwyz oraz tworzenia gestej zabudowy. Rok 1707 dal poczatek unii realnej z Anglia. Dzieki gronu wybitnych intelektualistów (m.in. Adam Smith) w drugiej polowie XVIII wieku stolica Szkocji zaczela promieniowac jako osrodek zycia umyslowego. W kolejnym stuleciu Edynburg zaczal rozrastac sie poza sredniowieczne granice. Postalo wówczas Nowe Miasto.

W 1947 roku miasto wybrano na organizatora Festiwalu Miedzynarodowego, który odbywa sie kazdego roku. Podnioslo to znacznie range miasta jako osrodka kulturalnego. O role centrum kulturalnego Szkocji Edynburg ostro obecnie rywalizuje z Glasgow.


Glówne atrakcje

Edynburg to miasto pelne parków, muzeów, pieknych budynków i eleganckich ulic. Z jednej strony mozna zobaczyc domy z ciemnego kamienia, brukowane ulice i strome przejscia sredniowiecznego Starego Miasta (Old Town). Z drugiej strony kontrastuje ono z wytwornymi placykami, rondami i prostymi, szerokimi uliczkami oraz budynkami w stylu klasycystycznym liczacego ponad dwiescie lat Nowego Miasta (New Town).

Glówna ulica Edynburga jest Royal Mile, która laczy Zamek (Castle), zbudowany na szczycie wygaslego wulkanu z Palacem Holyroodhouse Jego obecny ksztalt pochodzi z XVII wieku. Z palacu wychodzi sie do Parku Holyrood, zwanego tez Parkiem Królowej, który jest naturalnym, dzikim obszarem w samym sercu miasta. Uksztaltowanie terenu jest w nim bardzo zróznicowane. Sa tu góry, strome zbocza, wrzosowiska, mokradla, doliny górskie, jeziora i pola.

Najwazniejszym kosciolem prezbiterianskim Edynburga jest Katedra sw. Idziego (High Kirk of St. Giles) zbudowana pierwotnie na planie krzyza przez pózniejsze dodatki przybrala ksztalt zblizony do kwadratu.

Najbardziej znanym punktem orientacyjnym miasta jest imponujacy Scott Monument o wysokosci ponad 60 m. Jest to pomnik Waltera Scotta, pelen pomniejszych statuetek przedstawiajacych postacie z twórczosci pisarza.


Muzea i galerie

Szkocka Galeria Narodowa (National Gallery of Scotland), The Mound - jedna z najlepszych galerii w Wielkiej Brytanii, posiada zbiór dziel nowozytnego malarstwa europejskiego, a rzedy obrazów wiszana scianach wsród rzezb i innych obiektów sztuki.
Muzeum Dziecinstwa (Museum of Childhood), 42 High St. - w muzeum mozna obejrzec zbiory zabawek, a takze odbyc podróz w lata dziecinstwa z jego radosciami i klopotami, jest to najbardziej halasliwe muzeum swiata.
Szkockie Muzeum Królewskie (Royal Museum of Scotland), Chamber St. - miesci sie w eleganckim palacu w stylu weneckim, zawiera zbiory sztuki zdobniczej, rzadkie instrumenty naukowe (m.in. najstarsze na swiecie astrolabium) oraz kolekcje okazów geologicznych.
Szkocka Narodowa Galeria Portretu (Scottisch National Portrait Gallery), 1 Queen St. - zawiera bogata wystawe o dziejach dynastii Stuartów przedstawiajaca burzliwa historie dwunastu pokolen szkockich monarchów.


Zakupy

Liczne handlowe uliczki Edynburga zachowaly wlasny, niepowtarzalny klimat. Warto przejsc sie wzdluz Princes St. - na wschodnim krancu ulicy znajduje sie Waverley Market, lsniacy kompleks handlowy. Na Rose St. Obok butiku z odzieza znajduja sie siedziby jubilerów.

W okolicach Grassmarket polozone sa salony z antykami, wyrobami artystycznymi i dzielami sztuki oraz antykwariaty.


Gdzie zjesc

Howies, 63 Dalry Rd., tel. 3133334 - tradycyjne dania szkockie, lokal slynie ze smacznie przyrzadzanej jeleniny, goscie przynosza swoje piwo.
Suruchi, 14a Nicholson St., tel. 5566583 - popularny lokal, który po raz pierwszy wprowadzil poludniowoindyjskie potrawy do Szkocji.
Dubh Prais, 123b High St., tel. 5575732 - restauracja w podziemiach , która oferuje ciekawe dania kuchni szkockiej po przystepnych cenach.
The Atrium, Cambridge St., tel. 2288882 - jedna z najlepszych restauracji w miescie podajaca dania kuchni szkockiej, stoliki wykonane z lezanek wagonów sypialnych.


Rozrywka

Najbardziej popularna impreza jest Edinburgh Tattoo - pokaz batalionów piechoty szkockiej, która maszeruje w rytm kapel dudziarzy z calego swiata.

W wielu pubach mozna posluchac na zywo jazzu, rocka i muzyki ludowej. Duze imprezy muzyczne odbywaja sie na zamkowej estradzie i stadionie Meadowbank. Obecnie klub The Vaults cieszy sie najwiekszym zainteresowaniem osób, które chca przetanczyc cala noc. Natomiast Red Hot Pepper Club proponuje wejscie na dyskoteke za darmo dla studentów.

Bardzo dynamiczne zycie kulturalne tworzy spolecznosc homoseksualna liczaca w Edynburgu 15-20 tys. Skupia sie wokól Calton Hill i Leith Walk, gdzie posiada liczne kluby i bary.

Kazdego roku przez trzy tygodnie sierpnia odbywa sie Festiwal Edynburski, który jest jednym z najwazniejszych festiwali sztuki. Ulice miasta zapelniaja sie wówczas rzesza artystów i aktorów z róznych stron swiata. Przybywaja najlepsze zespoly teatralne, muzyczne, baletowe i operowe. Towarzyszy mu alternatywny Festiwal Fringe z 600 róznymi zespolami wprowadzajacymi elementy awangardowe.



Wielka Brytania na skróty

Miejsca: