Lublana - Przewodnik

<strong>Informacje podstawowe</strong>:

Pogoda w Lublanie

Dzisiaj, 25.8 26°C
Informacje podstawowe: Liczba mieszkanców: 323 tys.
Polska ambasada XV Cesta, št. 18, 1000 Ljubljana, Slovenija tel. (00-3861) 423-28-82, 423-28-83
Numer kierunkowy telefonu: 00/3861
Wazniejsze numery telefonu:
Policja: 113
Pierwsza pomoc: 112
Czas lokalny: Warszawa: 12.00, Lublana: 12.00

Komunikacja miejska:

Tramwaj: Do roku 1958 glównym srodkiem transportu na ulicach Lublany byly tramwaje. Zostaly jednak zastapione najpierw przez trolejbusy a nastepnie przez autobusy.

Autobus: Jest obecnie glównym srodkiem komunikacji miejskiej. Siec autobusowa jest bardzo czytelna dla turystów. Niemal na kazdym przystanku mozna znalezc plan sieci. Autobusy kursuja od godziny 3.15 do 24.00. Zetony na przejazd mozna kupic w kioskach Delo oraz w urzedach pocztowych. Mozna równiez zaplacic za przejazd w autobusie.

Adres informacji turystycznej: Tourist Information Centre (TIC), Sovenska cesta 35

Historia

Juz epoce miedzi tereny polozone na poludnie od dzisiejszego miasta - Ljubljansko Barje - zamieszkiwaly w plemiona, które budowaly okragle chaty na palach. Ale pierwsza duza osada nazwana Emona zostala zalozona w I w p.n.e. przez Rzymian, którzy wybudowali tutaj obóz wojskowy. Z powodu dobrego usytuowania na skrzyzowaniu szlaków handlowych laczacych cesarstwo Rzymskie z koloniami na pólnocy, osada szybko przeksztalcila sie w spore miasto, a jego pozostalosci mozna wciaz odnalezc na terenie dzisiejszej Lublany.

Rzymskie miasto zostalo zniszczone w V wieku przez plemiona Hunów, Ostrogotów i Longobardów, a w VI wieku na tereny te zaczely naplywac plemiona slowianskie.

W sredniowieczu Lubiana byla juz ufortyfikowanym miastem pomiedzy Wzgórzem Zamkowym i rzeka Ljubljanica. Poczatkowo nalezala do Ksiecia Karyntii, a nastepnie przeszlo pod wladanie nowego Ksiestwa Karniol. Kolejna zmiana nastapila w 1335 roku, kiedy to miasto przeszlo pod wladze Habsburgów. Za ich panowania miasto stalo sie waznym centrum handlowym i siedziba biskupstwa.

Kolejnym zwrotem w historii miasta bylo trzesienie ziemi w 1511 roku, które obrócilo wiekszosc miasta w gruzy. Nowo wybudowane budynki utrzymane byly w pastelowych kolorach, dzieki czemu miasto zawdzieczalo przydomek “Biala Lublana".

W 1809 roku zostaly utworzone przez Napoleona Prowincje Iliryjskie, a Lublana zostala ich stolica. Miasto niedlugo przezywalo swój rozkwit. Kolejne trzesienie ziemi w 1985 r. znów zniszczylo wiekszosc budynków. Z okresu powtórnej odbudowy pochodzi wiele budynków w stylu secesyjnym i art nouveau.

Po I wojnie swiatowej Slowenia przylaczyla sie do Królestwa Serbów, Chorwatów i Slowenców.
W czasie II wojny swiatowej Lublana pod okupacja niemiecka zostala zamieniona w miejski obóz koncentracyjny. W 1991 roku miasto stalo sie stolica niepodleglej Slowenii.

Glówne atrakcje

Dobrym punktem orientacyjnym, z którego warto rozpoczac zwiedzanie Lublany jest Pomnik Franca Prešerna znajdujacy sie przy Prešernov trg. Ten piekny plac otaczaja godne uwagi budynki w stylu secesyjnym - Ura, pokryty caly malunkami oraz Urbanca (z 1903 r.).
Droga na stare miasto prowadzi przez Most Potrójny (Tromostovje), który zostal wybudowany w 1842 r., a niespelna 100 lat pózniej zostaly dobudowane dwa boczne mosty wg projektu Jože Plecnika, tworzac chyba jedyna tego typu konstrukcje na swiecie. Przez Ljubljanice prowadza takze dwa inne interesujace mosty: Szewski (Cevljarski Most) oraz Smoczy (Zmojski Most).

Na Starym Miescie przy Mestni Trg wyróznia sie wzniesiony w koncu XV w ratusz miejski, skad latem w soboty o godzinie 11.00 trebacze wygrywaja hejnal. Przyjemnym miejscem na odpoczynek jest znajdujaca sie na srodku Mestni Trg fontanna weneckiego rzezbiarza Francesco Robba (1751), przedstawiajaca Tytanów przelewajacych wode z dzbanów, symbolizujaca rzeki Carniolii: Ljubljanice, Krke i Sawe.

Ale w atmosfere Starego Miasta najlepiej mozna wczuc sie na Stari Trg. Jest to wlasciwie bardziej ulica niz plac, wzdluz której ciagna sie drewniane fasady sklepów. Pod numerem 13 miesci sie rokokowy dom Schweigera, wyrózniajacy sie olbrzymia rzezba Atlasa, który gestem dloni nakazuje spokój przechodniom. I taka tez, lekko senna i spokojna jest atmosfera tego miejsca, szczególnie w godzinach porannych, kiedy nie ma tutaj turystów.

Wzgórze Zamkowe górujace nad miastem od zawsze bylo waznym punktem strategicznym. Umocnienia obronne istnialy w tym miejscu juz w czasach celtyckich. Dzisiejszy Zamek Ljubljanski zostal zbudowany po trzesieniu ziemi w 1511 roku. Z Wiezy Zamkowej i walów rozciaga sie przepiekny widok na czerwone dachy starówki, Ljubljanice i polozonego po drugiej stronie rzeki Sródmiescia. Zamek juz od wielu lat jest w renowacji i niewiele obiektów mozna obejrzec. Ostatnio zostala odrestaurowana kaplica sw. Jerzego, której sciany pokryte sa przepieknymi freskami. Zwiedzac mozna takze Wieze Pieciokatna, w której organizowane sa wystawy archeologiczne.

Muzea i galerie

Muzeum Narodowe w Lublanie (Narodni Muzej Lublana), Presernova Cesta 20, tel. (0)1 241 44 00 - posiada eksponaty etnograficzne, archeologiczne, historyczne m.in. rzymskie bizuteria i wyroby szklane; najcenniejszy okaz to situla z Vaze, celtyckie wiadro z brazu z VI w p.n.e.

Galeria Narodowa (Narodna Galerija Slovenije), Puharjeva 9, tel. (0)1 426 31 09 - przede wszystkim posiada ekspozycje portretów i pejzazy z XVII-XIX wieku, ale takze kopie sredniowiecznych fresków i rzezby gotyckie; znajduja sie tam takze dziela impresjonistów Jurija Šubica i Riharda Jakopica oraz slowenskiej malarki Ivany Kobilicy.

Slowenskie Muzeum Etnograficzne (Slovenski Etnografski Muzej), Metelkova ulica 2, tel. (0)1 432 54 03 -interesujace zbiory, dzieki którym mozna lepiej poznac kulture i zwyczaje mieszkanców Slowenii.

Zakupy

Najwiecej sklepów w Lublanie skoncentrowanych jest w okolicach Slovenska cesta i Nazorjeva ulica. Tam mozna znalezc najwieksze domy towarowe i sklepy znanych firm europejskich.

Wyroby rekodziela ludowego - czarna ceramike z Prekmurja, malowane w motywy ludowe scianki uli - mozna kupic w wielu miejscach na Starym Miescie m.in. w sklepie Dom przy Mestni trg 24 lub Samec na Stari trg 15. Osoby zainteresowane slowenska muzyka etniczna moga wybrac sie do sklepu muzycznego Digitalia przy Gregorievej ulicy 9.

Pchle targi odbywaja sie w niedziele przed poludniem na Pogarajevtrg i na Adami-Lundrovo nabrezje.
Ogromny wybór win slowenskich, których mozna wczesniej na miejscu skosztowac oferuje Vinoteka Bradeko na Dunajska cesta 18.

Gdzie zjesc

Kolovra, Ciril-Metodov trg 14 - polozona na przeciwko katedry, serwowane sa dania slowenskie i po umiarkowanych cenach.

Restavracija Kitajski Zid, Cesta Ljubljanske Brigade 5, tel. (0)1 505 33 59 - podaja bardzo dobre dania kuchni balkanskiej z grila.

Macek, Cankarjevo nabrezje 15 - bardzo ladnie polozone miejsce, gdzie mozna zjesc wysmienite dania rybne.

Pod Gozdom, Celovška cesta 41 - Mozna tu zjesc najlepsze salatki w miescie.

Napoleon-Pri Vitezu, Breg 20 - Wystrój wnetrza nawiazuje do czasów Prowincji Iliryjskich; menu jest równiez nieco starodawne, restauracja oferuje dania takie jak wolowina po góralsku z Pohorija lub kurczak nadziewany jablkami.

Rozrywka

Lublana to miasto, które lubi sie bawic i kazdy znajdzie tu cos dla siebie. Najwiecej pubów, barów i kawiarni skoncentrowanych jest na Trubarjeva cesta od Prešernov trg az do Mostu Smoczego.

Najsympatyczniejszym tutaj miejscem na spotkanie z przyjaciólmi jest chyba Reformator mieszczacy sie pod numerem 18. Najbardziej popularne dyskoteki to El Dorado (Nazorjevej 6), Nebotienik (Stefanova 1) i Babilon (Kongresni trg 2), mozna sie tam bawic do godziny 2.00 - 4.00 w nocy.

Aby posiedziec w milej atmosferze przy szklaneczce wina slowenskiego najlepiej sie wybrac do Vinoteka Bradesko (Dunajska 18).

W klubach muzycznych czesto odbywaja sie koncerty na zywo. Warto zajrzec do Klub K4 (Keresnikovej 4), tlumnie odwiedzanego przez lublanskich studentów. Sa tu organizowane koncerty róznego rodzaju muzyki. Klub ten w niedzielne wieczory staje sie najbardziej popularnym miejscem spotkan homoseksualistów, którzy bawia sie tam na imprezach pod nazwa Rózowa noc (Roza Noc).

W Lublanie znajdzie sie równiez cos dla osób lubiacych hazard. Przy Miklošiceva cesta 9 znajduje sie Kasyno Lublana, gdzie mozna spróbowac wygrac fortune.


Słowenia na skróty

Miejsca: