
Armia Terakotowa Fot. Łukasz Wall
Niedaleko Xi’anu mieszczą się największe, najciekawsze atrakcje turystyczne prowincji Shaanxi, a wśród nich jest uważana za jeden z najważniejszych i najoryginalniejszych zabytków w skali światowej - Armia Terakotowa. W tej części prowincji w odległych czasach mieściły się stolice dwóch pierwszych dynastii Cesarstwa Chińskiego. O wyborze tego miejsca decydowało naturalne obronne ukształtowanie terenu pomiędzy Rzeką Żółtą (Huang), a górami Qinling. Pierwszą dynastią była dynastia Qin panująca w okresie 221 do 207 roku p.n.e., a po jej upadku władzę przejęła Zachodnia Dynastia Han ( 206 r p.n.e. – 9 r n.e.). Losy dynastii można poznać dzięki wykopaliskom archeologicznym. W 1974 roku rolnicy kopiący studnię natrafili na fragmenty posągów żołnierzy armii terakotowej. Fakt ten został uznany za największe wydarzenie archeologiczne XX wieku. Odkryte zostały liczące ponad dwa tysiące lat figury terakotowej armii. W pierwszym pokładzie znalezisk archeologicznych wykonanych na głębokości 3 – 7 metrów w korytarzach szerokich na trzy metry, oddzielonych specjalnie wybudowanymi ścianami znaleziono sześć tysięcy żołnierzy terakotowych zwróconych na wschód w szyku wojennym. Część z nich stanowią wojownicy na koniach, łucznicy, kusznicy, żołnierze piechoty trzymający miecze, piki czy inny sprzęt bojowy.

Armia Terakotowa Fot. Łukasz Wall
Uzbrojenie żołnierzy czy zbroje były w dużej części oryginalne, takie jak używane przez prawdziwych żołnierzy epoki. Całość uzupełnia kawalkada 35 koni ciągnących wyrzeźbione w drewnie rydwany. W drugim pokładzie znalezisk pochodzącym z roku 1976 znaleziono około tysiąca posągów, a w trzecim blisko 70 figur terakotowych. Każda znaleziona figura jest inna. Zarówno twarze, budowa ciała czy uzbrojenie terakotowych żołnierzy zostało wykonane bardzo precyzyjnie. Poszczególni żołnierze różnią się rysami i wyrazem twarzy, budową ciała, postawą a nawet napięciem mięśni. Najprawdopodobniej rzeźbiarze korzystali przy pracy z modeli, którymi byli towarzyszacy im robotnicy, a moze sa to równiez ich postacie. Wszystkie postacie byly kiedys kolorowo pomalowane farbami, które niestety w warunkach duzej wilgotnosci ulegaja szybkiemu rozkladowi. Czesci wydobytych figur zaraz po znalezieniu byla pokryta kolorami, które jednak zaraz po wyciagnieciu na powietrze zanikly. Obecnie w Muzeum Armii Terakotowej w trzech ogromnych pawilonach mozna ogladac wykopaliska, a w nowoczesnym panoramicznym okraglym kinie równiez film pokazujacy epoke i powstawanie armii terakotowej. Uwaza sie, ze znalezieni zolnierze (okolo 7 - 8 tys., ale odkrytych zostalo ok. 2 tys.) stanowia tylko czesc jeszcze wiekszej armii, która wciaz pozostaje ukryta w ziemi. Armia ta miala bronic dostepu do grobowca cesarza Qin Shi Huangdi. Grobowiec ten stanowi 76 metrowy kopiec i choc moze w obecnych czasach nie robi na turyscie wielkiego wrazenia , to w okresie panowania dynastii Qin (221 – 207 roku p.n.e.) nalezal do najwiekszych mauzoleów swiata. Qin Shi Huangdi byl pierwszym cesarzem, któremu udalo sie pokonac wszystkie kraje w epoce Walczacych Królestw i zjednoczyc Chiny. Zostal osadzony na tronie w roku 246 p.n.e. majac lat trzynascie, przyjal imie Pierwszego Cesarza i rozpoczal okres panowania dynastii Qin.

W muzeum Terakotowej Armii Fot. Łukasz Wall
Cesarz ten wprowadzil pojecie imperium, które z reszta funkcjonuje do dzis. Kazal zawalic mury obronne dawnych panstewek wewnatrz Chin, natomiast mury od strony stepów na pólnocy kazal polaczyc nowo zbudowanymi w jedna calosc. Wzdluz muru ulokowane zostaly garnizony i osrodki sygnalizacyjne, a dziesieciometrowej wysokosci mur biegnacy w duzej czesci przez okregi stepowe i pólpustynne mial pelnic funkcje zapory przed najazdami koczowniczych plemion z pólnocy. Udalo mu sie wprowadzic ujednolicony system miar i wag, usunal z obiegu muszle i monety róznych form, a zastapil je wylacznie monetami ze stopu zlota oraz okraglymi miedziakami, z dziurka w srodku, które w podobnej formie przetrwaly az do poczatków wieku XX. Wprowadzil jednolity rozstaw kól na osiach wozów. Poniewaz w tamtych czasach na terenie poszczególnych panstewek przed zjednoczeniem Chin uzywano ciezkich dwukolowych wozów o róznym rozstawie wysoko zawieszonych kól, w drogach powstawaly glebokie koleiny o szerokosci odpowiedniej do rozstawu kól, a wozy poruszaly sie po nich jak pociag po torach. Po zjednoczeniu panstwa ograniczalo to znacznie transport, utrudnialo wymiane towarowa, stad pod kara smierci cesarz nakazal ujednolicenie rozstepu kól w wozach.

Chiński Mur Fot. Łukasz Wall
Qin Shi Huangdi dal równiez podstawe pisma uzywanego w Chinach do dzis. Ze wzgledu na stosowanie w poszczególnych czesciach zjednoczonego panstwa niejednakowych ksztaltów znaków pismiennych, mimo, ze nalezaly one do tego samego systemu pismiennego, i poniewaz znaki te stawaly sie coraz bardziej skomplikowane w formie, cesarz ten ujednolicil pismo. Uwazany jest za radykalnego reformatora i tyrana, którego dynastia upadla zaledwie cztery lata po jego smierci. Despote tego oskarza sie o czystki, niszczenie ksiag, walke z religia, zmuszanie ludzi do morderczej pracy w ogromnych przedsiewzieciach budowlanych. Przypuszcza sie, ze przy samej tylko budowie Wielkiego Muru z rozkazu cesarza pracowalo dwa miliony robotników: niewolników, skazanych i chlopów, a przy powstawaniu grobowca cesarskiego ponad 700 tysiecy robotników! O jego sile i militarnej potedze swiadcza zolnierze armii terakotowej, których liczbe szacuje sie na osiem tysiecy, ustawieni w zastepy strzega oni dostepu do cesarskiego grobowca. Podejrzewa sie, ze ta ogromna armia stanowi tylko niewielka czesc zespolu grobowego, którego powierzchnia zajmuje 56 kilometrów kwadratowych. W ostatnich czasach prowadzone na niewielka skale wykopaliska archeologiczne w obrebie zespolu grobowcowego dostarczyly nowych faktów. W dwóch odkrywkach archeologicznych znaleziono wiele posagów nie zwiazanych z armia. Znalezione, mocno uszkodzone przez czas i starozytnych wandali postacie przedstawiaja najprawdopodobniej artystów, cyrkowców, akrobatów majacych zapewnic rozrywke cesarzowi równiez w zaswiatach. Wedlug zródel historycznych na cesarski zespól grobowy skladaly sie palace, których komnaty byly pieknie zdobione i wypelnione kosztownosciami. Sufity ozdabiane byly perlami, a obok szczerozlotych i srebrnych rzezb plynely szerokie rzeki prawdziwej rteci. Caly zespól grobowca zostal zabezpieczony systemem zasadzek i pulapek. Budowniczowie tego kompleksu, architekci, rzemieslnicy i robotnicy, którzy pracowali przy grobowcu po zakonczeniu prac zostali zywcem pogrzebani w grobowcu, zabierajac do grobu tajemnice tej budowli.Badano równiez grobowiec czwartego cesarza z dynastii Han – Han Jingdi, który rzadzil od 157 do 141 roku p.n.e. Wladca ten w przeciwienstwie do cesarza Qin Shi Huangdi byl wladca ostroznym. W czasie swojego 17 letniego panowania rzadzil on zgodnie z zasada – nie dzialaj i rzadz - wedlug taoistycznej zasady, aby rzadzic mozliwie dyskretnie. Te madre posuniecia króla zapewnily panowanie dynastii Han na kolejne 400 lat, a po upadku Zachodniej Dynastii Han, ta sama rodzina cesarska przywrócila rzady dziedziczne w nowej stolicy i jako Wschodnia Dynastia Han sprawowala je od 25 do 220 roku n.e. Cesarz Han Jingdi wprowadzil skrócony obowiazkowy czas pracy na rzecz panstwa, nie prowadzil duzych prac budowlanych na miare Wielkiego Muru, zmniejszyl obowiazkowe daniny w postaci plodów rolnych dla cesarstwa ( do 3% zbiorów, podczas gdy za panowania cesarza Qin Shi Huangdi rolnicy musieli przeznaczac polowe zbiorów!). Znacznie skromniejszy okazal sie takze grobowiec tego wladcy, który ostatnio zaczal byc badany przez archeologów. Znalezione w zespole grobowcowym figurki sa znacznie mniejsze niz zolnierzy Armii Terakotowej (okolo 1/3 wysokosci naturalnych postaci) i byly one wytlaczane w formach, a recznie ozdabiano tylko twarze i nadawano im indywidualny wyraz. W rozleglym grobowcu tego cesarza znaleziono do tej pory ponad 40 000 przedmiotów. Odkryto pomieszczenia podziemnego palacu reprezentujace poszczególne urzedy panstwowe, mieszczace pieczecie, figurki kobiet, wojowników, eunuchów, stada zwierzat domowych (owiec, swin, psów, kóz). Uwazano, ze zycie pozagrobowe cesarza jest tak samo urozmaicone i wyszukane jak przed smiercia. Do dnia dzisiejszego nie zostal zbadany glówny grobowiec cesarza oraz jego zon i ulubionej konkubiny Han Jingdi. Przypuszcza sie, ze w calym zespole archeolodzy znajda od 300 do 500 tysiecy przedmiotów. Na przebadanie czeka jeszcze ponad piec tysiecy grobowców z okresu panowania dynastii Han, które rozrzucone sa po okolicy. Wsród juz czesciowo przebadanych grobowców znajdujacych sie na równinie Guanzhong znajduje sie grobowiec Zhao, drugiego cesarza dynastii Tang zmarlego w 649 roku n.e., grobowiec Qian – cesarza dynastii Tang - Tang Gao Zong oraz jego zony cesarzowej Wu Zetin, grobowiec Ksiecia Zhang Huai, grobowiec Ksiezniczki Yong Tai oraz grobowiec Mao, gdzie spoczywa najsilniejszy wladca dynastii Han zmarly w 87 roku p.n.e. Strona autora, poswiecona Chinom: chiny.id.pl | |
Jedno z najbardziej uroczych miejsc w Chinach i jednocześnie święte miejsce religii buddyjskiej – wyspa Putuoshan. Stanowi ona, obok Jezi...
| Podążając na wschód traciliśmy poczucie czasu i przestrzeni. Kolejne dni spędzone w pociągu, przystanki oddalone o tysiące kilometrów i dziesią...
|
"Otwarte miasto" Szanghaj leżące u ujścia rzeki Jangcy nad Morzem Wschodniochińskim do czasów pierwszej wojny opiumowej w połowie XIX wieku był...
| | | | |