Starożytne świątynie i miejsca kultu w Turcji - co warto zobaczyć?

Starożytne świątynie i miejsca kultu w Turcji, które warto zobaczyć, to Świątynia Artemidy, Dom Marii Dziewicy i Biblioteka Celsusa w dawnym Efezie, Mauzoleum w dawnym Halikarnasie (obecnie Bodrum), Świątynia Apollina w Didymie oraz Kościół św. Mikołaja w Demre. Opisujemy ich wygląd, czas zwiedzania oraz najlepszy dojazd.

*Tekst przygotowany przy wsparciu narzędzi AI i zweryfikowany przez redakcję.

TOP starożytne świątynie i miejsca kultu w Turcji

• Świątynia Artemidy w Efezie,
• Dom Marii Dziewicy w Efezie,
• Biblioteka Celsusa w Efezie,
• Mauzoleum w Halikarnasie,
• Świątynia Apollina w Didymie,
• Kościół św. Mikołaja w Demre.

Jakie starożytne świątynie i miejsca kultu znajdują się w dawnym Efezie?

W dawnym Efezie (obecnie okolice miasta Selcuk) znajdują się trzy takie miejsca:

• Świątynia Artemidy,
• Dom Marii Dziewicy,
• Biblioteka Celsusa.

Świątynia Artemidy

Świątynia Artemidy w Efezie, znana również jako Artemizjon, była poświęcona – zgodnie z nazwą – Artemidzie, czyli greckiej bogini łowów, przyrody i płodności. Stanowi jeden z siedmiu cudów świata starożytnego, a jej budowa zajęła aż 120 lat.

Co można zobaczyć w Świątyni Artemidy?

Za czasów swojej świetności budowla wyróżniała się:

• stylem jońskim,
• potężną kolumnadą,
• imponującymi wymiarami,
• posągiem Artemidy.

Obecnie świątynia znajduje się w ruinie. Można zobaczyć jedynie fundamenty oraz jedną zrekonstruowaną kolumnę. Reszta znajduje się w pobliskim Muzeum Archeologicznym w Efezie (Selcuku), a niektóre marmurowe elementy posłużyły jako budulec dla innych budynków chrześcijańskich i bizantyjskich.

Ile czasu na zwiedzanie? Około 30 minut.

Jak dojechać? Pociągiem lub samochodem z Izmiru (ok. 75 km).

Dom Marii Dziewicy

Kolejnym ważnym miejscem kultu w Efezie jest Dom Marii Dziewicy, czyli budynek zlokalizowany na tzw. Wzgórzu Słowików w pobliżu Selcuku.

Według tradycyjnych opowieści to właśnie tutaj św. Jan Apostoł ukrył Matkę Boską po prześladowaniach w Jerozolimie, gdzie spędziła ostatnie lata swojego życia. Z tego względu Dom Marii Dziewicy jest ważnym miejscem pielgrzymkowym dla chrześcijan i muzułmanów.

Co można zobaczyć w Domu Marii Dziewicy?

• Kamienna Kaplica z obowiązkową ciszą w środku.
• Ściana Życzeń z intencjami pielgrzymów.
• Trzy źródła z wodą uchodzącą za uzdrawiającą.

Ile czasu na zwiedzanie? Do 1 godziny.

Jak dojechać? Samochodem lub w ramach wycieczki zorganizowanej z Selcuku (brak transportu publicznego).

Biblioteka Celsusa

To chyba najbardziej znany i wręcz „pocztówkowy” zabytek Efezu. Biblioteka Celsusa jest ważną częścią kompleksu Starożytnego Miasta Efez. Stanowi dawną rzymską bibliotekę i grobowiec senatora Celsusa jednocześnie.

Co można zobaczyć w Bibliotece Celsusa?

• Mnóstwo kolumn w różnych miejscach.
• Cztery Posągi Dziewic (kopie).
• Wgłębienia w ścianach, w których niegdyś przechowywano 12 tysięcy zwojów pergaminowych.
• Grobowa krypta z sarkofagiem Celsusa.

Ile czasu na zwiedzanie? 15 minut (a całe Starożytne Miasto Efez nawet i 4 godziny!).

Jak dojechać? Pociągiem lub samochodem z Izmiru bądź pieszo z Selcuku.

Jakie starożytne świątynie i miejsca kultu znajdują się w obecnym Bodrum?

W obecnym Bodrum (dawnym Halikarnasie) znajduje się Mauzoleum w Halikarnasie.

To kolejny omawiany dziś cud świata starożytnego. Stanowił monumentalny grobowiec wzniesiony dla Mauzolosa, perskiego satrapy Karii, od imienia którego wywodzi się nazwa wszystkich okazałych grobowców na świecie - mauzoleów.

Budowę grobowca rozpoczęto z inicjatywy żony Mauzolosa, Artemizji II, około 353-350 r. p.n.e. Budowla miała ok. 45 metrów wysokości i łączyła trzy style: grecki, egipski i licyjski. Ostatecznie mauzoleum zostało zniszczone przez silne trzęsienie ziemi w XII lub XIII wieku.

Co można zobaczyć w Mauzoleum w Halikarnasie?

Z racji tego, że budowla została zniszczona, a następnie rozebrana, zachowały się jedynie:

• Fundamenty i dół, w którym stało mauzoleum.
• Pojedyncze elementy budowlane, np. bębny kolumn, fragmenty nadproży i marmurowe bloki ułożone w ogrodzie.
• Sala wystawowa z makietami odtwarzającymi oryginalny wygląd grobowca.

Ile czasu na zwiedzanie? 30-45 minut.

Jak dojechać? Samochodem lub autobusem z Selcuku do Bodrum (ok. 170 km). Natomiast z dworca w Bodrum (Otogar) dojdziesz pieszo w 10 minut.

Jakie starożytne świątynie i miejsca kultu znajdują się w Didymie?

W Didymie znajduje się Świątynia Apollina.

To jedno z największych sanktuariów i najważniejszych miejsc kultu w świecie hellenistycznym. Mówi się nawet, że pod względem wielkości i rozmachu miał dorównywać sąsiedniemu Artemizjonowi w Efezie.

Świątynia Apollina była poświęcona rzecz jasna Apollinowi - greckiemu bogu m.in. światła, sztuki, łucznictwa, wróżbiarstwa i prorokowania. Pełniła funkcję potężnej wyroczni, do której po przepowiednie ściągali władcy i wodzowie z całego regionu.

Co można zobaczyć w Świątyni Apollina?

• Mnóstwo gigantycznych kolumn jońskich.
• Ogromny relief przedstawiający głowę Meduzy.
• Adyton - Święty dziedziniec.

Ile czasu na zwiedzanie? 45-60 minut.

Jak dojechać? Samochodem do Didymy z Selcuku (ok. 95 km).

Jakie starożytne świątynie i miejsca kultu znajdują się w obecnym Demre?

 W obecnym Demre (dawnej Myrze) znajduje się Kościół św. Mikołaja.

To bizantyjska świątynia z czasów antycznych i grobowiec historycznego biskupa Mikołaja jednocześnie.

Kościół św. Mikołaja został zbudowany w 520 r. za panowania cesarza Justyniana I. Po zalaniu rzeki został wyremontowany w XIX w. na polecenie innego Mikołaja - rosyjskiego cara Mikołaja I. Obecnie kościół funkcjonuje jako Muzeum Świętego Mikołaja.

Ciekawostka: to właśnie biskup Mikołaj był pierwowzorem dla świętego Mikołaja - postaci z długą brodą rozdającej prezenty dzieciom w trakcie Gwiazdki.

Co można zobaczyć w Kościele św. Mikołaja?

• Sarkofag św. Mikołaja z marmuru.
• Bizantyjskie freski na ścianach i sklepieniu oraz podłogowe mozaiki.
• Dzwonnica z XIX w i starożytne kolumny tworzące spójną całość.

Ile czasu na zwiedzanie? 45-60 minut.

Jak dojechać? Samochodem, autobusem lub w ramach wycieczki zorganizowanej z Antalyi lub Alanyi.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Jakie starożytne świątynie warto zobaczyć w Turcji?

W Turcji warto zobaczyć przede wszystkim Świątynię Artemidy w Efezie i Świątynię Apollina w Didymie. Pierwsza należała do siedmiu cudów świata starożytnego, choć obecnie zachowały się z niej głównie fundamenty i zrekonstruowana kolumna. Znacznie bardziej okazałe są ruiny sanktuarium Apollina, gdzie można zobaczyć gigantyczne kolumny jońskie, relief z głową Meduzy oraz święty dziedziniec – adyton.

Co warto zobaczyć w Efezie?

W Efezie warto zobaczyć Świątynię Artemidy, Dom Marii Dziewicy oraz Bibliotekę Celsusa. Świątynia Artemidy jest pozostałością jednego z siedmiu cudów świata starożytnego, natomiast Dom Marii Dziewicy stanowi ważne miejsce pielgrzymkowe. Najbardziej charakterystycznym zabytkiem starożytnego miasta jest jednak monumentalna fasada Biblioteki Celsusa, będącej niegdyś zarówno biblioteką, jak i grobowcem rzymskiego senatora. Biblioteka wchodzi w skład kompleksu Starożytnego Miasta Efez.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Efezu?

Na zwiedzanie całego Starożytnego Miasta Efez warto przeznaczyć nawet około 4 godzin. Sama Biblioteka Celsusa wymaga około 15 minut, a znajdującą się poza głównym kompleksem Świątynię Artemidy można obejrzeć w około 30 minut. Jeśli planujesz również wizytę w Domu Marii Dziewicy na Wzgórzu Słowików, zarezerwuj na nią dodatkowo do godziny.

Czy warto zobaczyć Świątynię Apollina w Didymie?

Tak - Świątynię Apollina w Didymie zdecydowanie warto zobaczyć ze względu na monumentalne i dobrze widoczne pozostałości antycznego sanktuarium. Podczas zwiedzania można zobaczyć m.in. ogromne kolumny jońskie, relief przedstawiający głowę Meduzy oraz adyton.

Co zostało z Mauzoleum w Halikarnasie?

Z Mauzoleum w Halikarnasie zachowały się przede wszystkim fundamenty oraz pojedyncze fragmenty monumentalnej budowli. W Bodrum można zobaczyć m.in. miejsce, w którym stał grobowiec, bębny kolumn, fragmenty nadproży i marmurowe bloki. Na terenie stanowiska znajduje się również sala z makietami pokazującymi przypuszczalny wygląd mauzoleum, które w starożytności zaliczano do siedmiu cudów świata.

Marzy Ci się Turcja? Wakacje w tym kraju pozwolą Ci zobaczyć starożytne świątynie i miejsca kultu, które zostaną w Twojej pamięci na długo!