Skąd pochodzi czekolada? Od ziarna kakao do tabliczki – historia i ciekawostki
Nie ma chyba osoby na świecie, która nie lubiłaby czekolady! To najpopularniejszy słodki przysmak na świecie, który postanowiliśmy uhonorować całym artykułem. Poznaj historię czekolady i związane z nią ciekawostki. Przyjemnej lektury!
Od ziarnka do ziarnka, czyli skąd się wzięła czekolada?
Historia czekolady zaczęła się już 4000 lat temu, czyli jeszcze przed istnieniem Chrystusa. Musimy przenieść się do starożytnej Mezoameryki, czyli na dzisiejsze tereny Ameryki Łacińskiej, konkretniej – do kraju, jakim jest Meksyk. Bowiem właśnie tam odkryto pierwsze krzewy kakaowca – rośliny, z której po dziś dzień pochodzi czekolada. Za powstanie czekolady w formie płynnej, czyli kakao, odpowiedzialne są tamtejsze ludy – Olmekowie, Majowie i Aztekowie. Kakao było uważane za napój bogów pity w trakcie odprawiania rytuałów, ponadto często traktowali je jako lekarstwo. Do jego zrobienia używali prażonych i ucieranych ziaren kakaowca zmieszanych z papryczką chili, wodą i skrobią kukurydzianą. Następnie przelewano całość z naczynia do naczynia, by uzyskać gęstszą konsystencję nazwaną wówczas xocolatl, czyli gorzka woda. Czekolada w formie płynnej była uważana także za afrodyzjak i napój wzmacniający siłę i umysł, dlatego normą było picie jej przed wyprawami wojennymi.
Następnie czekolada trafiła do Europy w XVI w. dzięki hiszpańskiemu podróżnikowi i wynalazcy Hernánowi Cortésowi. To właśnie on odkrył xocolatl i przywiózł ziarna kakaowca do swojej ojczyzny. Hiszpanie raczyli się czekoladą płynną, jednak by złagodzić jej naturalnie gorzki smak, dodawali do niej cukier i miód. W takiej wersji stała się ulubionym napojem hiszpańskiej elity – zarówno tej świeckiej, jak i katolickiej.
Kolejnym przystankiem dla czekolady w Europie stała się Francja. Ówczesny król Ludwik XIII poślubił Annę Austriaczkę, córkę króla Hiszpanii Filipa III, która przywiozła próbki czekolady na dwór francuski. W późniejszym czasie również Anglia, Holandia i Portugalia zachwycały się smakiem czekoladowego napoju.
Jak powstała pierwsza tabliczka czekolady?
Do tej pory mówiliśmy o czekoladzie w formie płynnej, ale jak to się stało, że napój zamienił się w stałą tabliczkę? W 1828 r. Holender Coenraad Johannes van Houten wynalazł prasę do kakao, która oddzielała masło kakaowe od proszku kakaowego. Dzięki temu czekolada stała się tańsza, gładsza i łatwiejsza do formowania w bloki. Jednak dopiero niecałe 20 lat później, w 1847 r., brytyjska firma J.S. Fry & Sons jako pierwsza stworzyła stałą tabliczkę czekolady poprzez połączenie proszku kakaowego, cukru i masła kakaowego. To właśnie ten moment uznaje się za narodziny tabliczki czekolady, jaką znamy po dziś dzień.
Firmy produkujące czekoladę, np. Lindt narodziły się w połowie XIX wieku. Co ciekawe, w 1975 r. Daniel Peter, szwajcarski cukiernik, wynalazł czekoladę mleczną, dodając do czekolady mleka skondensowanego od Henriego Nestlé. 4 lata później Rodolphe Lindt opracował proces konszowania, który nadał czekoladzie aksamitną konsystencję.
Jaki jest obecnie największy producent czekolady na świecie?
Najwięcej czekolady na świecie produkuje się dziś w kraju Szwajcaria. Zdecydowanym liderem w tej kategorii jest firma Barry Callebaut, która produkuje czekoladę także dla innych firm w 145 krajach. W czołówce możemy znaleźć także włoskie i amerykańskie przedsiębiorstwa, m.in. Mars Incorporated (Snickers, M&M’s, Twix), Ferrero Group (Kinder, Ferrero Rocher, Nutella), Mondelēz International (Milka, Oreo, Toblerone) czy wspomniane wyżej Nestlé.
Ciekawostki o czekoladzie
- Czekolada jest na całym świecie tak uwielbiana, że powstało aż 5 rodzajów o odmiennych smakach i kolorach: gorzka, deserowa, mleczna, biała i różowa (rubinowa).
- Największym na świecie producentem ziaren kakaowca jest Wybrzeże Kości Słoniowej. Każdego roku produkuje się ich tak około 2 miliony ton!
- Tabliczka czekolady zawiera około 5-10 mg kofeiny. Dla porównania: filiżanka kawy zawiera minimum 65 mg kofeiny, a herbaty - 25 mg.
- Czekolada jest bogata w wiele witamin i minerałów, np. w żelazo, magnez, potas, wapń, mangan, miedź i cynk. Ponadto gorzka czekolada zawiera więcej antyoksydantów niż np. zielona herbata.
- Najmniej kaloryczne i ogólnie najzdrowsze są czekolady gorzkie. Z kolei najwięcej kalorii posiadają czekolady białe.
- Aby obniżyć koszt produkcji, niektórzy producenci częściowo zamieniają tłuszcz kakaowy na lecytynę sojową (E322) lub polirycynooleinian poliglicerolu - PGPR (E476). Skutkiem tego jest powstawanie wyrobów „czekoladopodobnych”, bowiem często zakazane jest sprzedawanie tych wyrobów pod nazwą “czekolada”.
- Jedzenie maksymalnie 100 g czekolady na tydzień może przyczyniać się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia.
- Zawarta w czekoladzie teobromina u ludzi poprawia nastrój i koncentrację, ale jest śmiertelna dla zwierząt domowych.
- Z rekordów: największa tabliczka czekolady na świecie ważyła ponad 5 ton, a najdroższa czekolada kosztuje kilkaset euro za kilogram!
- Skąd wzięło się powiedzenie, że „czekolada rozpływa się w ustach”? A stąd, że czekolada topnieje w temperaturze zbliżonej do temperatury ciała.
Podsumowanie
- Czekolada ma ponad 4000-letnią historię, sięgającą starożytnej Mezoameryki.
- Po odkryciu przez Hernána Cortésa, czekolada dotarła do Europy w XVI wieku, gdzie stała się popularna wśród elit.
- Pierwsza stała tabliczka czekolady powstała w 1847 roku dzięki brytyjskiej firmie J.S. Fry & Sons.
- Największym producentem czekolady na świecie jest szwajcarska firma Barry Callebaut, współpracująca z wieloma markami.
- Czekolada występuje w pięciu głównych rodzajach, a jej składniki mogą wpływać na zdrowie, w tym zmniejszać ryzyko chorób układu krążenia.
Czy podobał Ci się ten artykuł?
Możesz ten artykuł udostępnić znajomym.
