geografia Portugalii
Portugalia leży w południowo - zachodniej części
Półwyspu Iberyjskiego nad Oceanem Atlantyckim. Ma kształt zbliżony do prostokąta, którego rozciągłość z północy na południe, wzdłuż wybrzeża atlantyckiego, wynosi 560 km, a średnia szerokość z zachodu na wschód 180 km. Do jej terytorium należą także atlantyckie wyspy
Madera i
Azory. Jedynym sąsiadem otaczającym kraj od północy i wschodu jest Hiszpania.
Krajobraz Portugalii ma charakter wyżynno - górski. Dolina rzeki Tag dzieli Portugalię na dwie krainy wyraźnie różniące się ukształtowaniem powierzchni.
Część północna to przede wszystkim góry i wyżyny. Znajdują się tutaj są pasma Serra do Larouco (1525 m n.p.m.), Serra de Marao (1415 m n.p.m.) oraz Serra da Estrela. W tym ostatnim leży najwyższy szczyt Portugalii kontynentalnej - Estrela (1991 m n.p.m.).
Przedłużeniem Serra da Estrela w kierunku południowo - zachodnim są niewysokie, wapienne i silnie skrasowiałe pasma Serra de Aire i Serra de Sintra.
W części południowej jest więcej nizin porozdzielanych obszarami pagórkowatymi. Na lewym brzegu rzeki Tag rozciąga się wyżyna Alentejo (300-600 m n.p.m.). Jej największym bogactwem są lasy z dębem korkowym.
Najbardziej na południe wysuniętą część kraju stanowi wyżyna Algarve. Urozmaicają ją góry Serra de Monchique (902 m n.p.m.) i Serra do Caldeirao.
Niziny występują wzdłuż wybrzeży oraz w dolinie Tagu i Sado. Na południe od ujścia rzeki Duero, leży nadbrzeżna, piaszczysta Nizina Środkowoportugalska. Nad dolnym Tagiem i rzeką Sado rozciąga się Nizina Południowoportugalska.
Wybrzeże jest mało urozmaicone. Na ogół licznie występują na nim wydmy, za którymi często leżą laguny lub bagna. Jedynie na północ od Viana do Costelo (północna Portugalia) i na południu między przylądkiem Św. Wincentego a miastem Faro wybrzeża są strome, skaliste i trudno dostępne.
Najwyżej położony punkt całej Portugalii znajduje się natomiast na wyspach Azorach. Jest to wulkan Pico - 2351 m n.p.m.
W Portugalii panuje klimat podzwrotnikowy. W części północnej dominuje typ morski z małymi dobowymi i rocznymi wahaniami temperatury. Są tu obfite opady od około 1000 mm do ponad 2000 mm w ciągu roku. Średnia roczna temperatura stycznia wynosi 10°C, a lipca 24°C. Część południowa objęta jest klimatem o cechach zbliżonych do
śródziemnomorskiego. Dzięki temu pada tu znacznie mniej, mianowicie do 600 mm rocznie. Średnia temperatura stycznia zbliżona jest do 12°C, a lipca do 25°C.
Sieć rzeczna Portugalii jest dobrze rozwinięta. Wszystkie rzeki, zgodnie z ogólnym nachyleniem terenu, uchodzą do Oceanu Atlantyckiego. W dolnym biegu większe z nich są żeglowne: Tag na odcinku 212 km, Duero - 200 km, Mondego - 85 km, Gwadina - 72 km, Sado - 70 km, Vouga - 50 km.
Charakterystycznym elementem krajobrazu Portugalii są wiecznie zielone dęby korkowe z poobdzieraną korą. Południe kraju porastają wtórne zarośla typu makii a na północy i na wybrzeżu występują lasy sosnowe dostarczające kalafonii.
Faunę reprezentują jelenie, sarny, zające, dziki, w górach wilki, ponadto żenety, mangusty etiopskie i bogactwo ptaków.
Obszary chronione zajmują 6,1% kraju. Do najbardziej znanych należy Park Narodowy Peneda - Geres, położony przy granicy z Hiszpanią, obejmujący górskie masywy Serra da Peneda oraz Serra do Geres. Z dzikiego ptactwa słyną rezerwaty Estuario do Sado i Estuario do Tejo, zajmujące lejkowate ujścia rzek Tag i Sado do oceanu Atlantyckiego.
Źródło: wydawnictwo Pascal
