geografia Cypru

geografia Cypru

Cypr jest trzecią co do wielkości wyspą Morza Śródziemnego, leżącą w jego wschodniej części. Linia brzegowa wyspy jest w miarę wyrównana, z kilkoma półwyspami i zatokami. Największy jest Półwysep Karpasia, o podłużnym kształcie, wyciągnięty w kierunku północno - wschodnim.

Największymi zatokami wokół wybrzeża Cypru są: Chrysodni, Morfou, Epikopi, Akrotiri, Larnaka i Famagusta. Południowe brzegi Cypru mają charakter klifowy. Klify są wysokie, zbudowane ze skał wapiennych i kredowych, w które miejscami wcina się wiele zatok z piaszczystymi plażami. Rozległe plaże występują również lokalnie na północnych wybrzeżach wyspy.

70% powierzchni Cypru zajmują góry. Ze względu na ukształtowanie powierzchni wyróżnić można tu 4 główne regiony: Wzgórza Kyrenii, Równinę Centralną, Góry Troodos i pas nizin nadbrzeżnych.

Wzgórza Kyrenii zwane Pendadahtilos, czyli 5 palców, ciągną się wąskim pasem wzdłuż północnego wybrzeża, na długości 160 km. Są to równoległe pasy wzgórz poprzecinane dolinami, o przebiegu południkowym.

Najwyżej obszar ten wznosi się na wysokość 1024 m n.p.m. Południowe stoki wzniesień pozbawione są roślinności, natomiast od strony północnej, wzgórza porastają gaje oliwkowe, drzewa świętojańskie oraz roślinność typu makkia.

Równina Centralna, zwana Messaorią, rozciąga się w środkowej części wyspy od Zatoki Morfou na zachodzie do zatoki Famagusta na wschodzie. Jest to obniżenie pomiędzy dwoma pasmami górskimi: Wzgórzami Kyrenii na północy wyspy, a Górami Troodos na południu.

Jest to równina pokryta osadami nanoszonymi przez rzeki i strumienie, spływające z obu pasm. Wschodnia część równiny, gdzie występują żyzne gleby, jest głównym obszarem rolniczym wyspy. Krajobraz jest tam monotonny i pozbawiony jest drzew. Odmienna jest część zachodnia, urozmaicona kilkoma dolinami porośniętymi gajami oliwkowymi.

Góry Troodos zajmują 50% powierzchni wyspy. Masyw ten, zbudowany ze skał wulkanicznych, porozcinany jest głębokimi dolinami. Najwyższym szczytem gór, a zarazem całej wyspy, jest Olympus (1951 m n.p.m.). Zbocza gór porośnięte są lasami sosnowymi, dębowymi i cedrowymi, wśród których żyją górskie zwierzęta m.in. muflony. Na tym obszarze dość gęsto rozsiane są cypryjskie klasztory.

Odmiennym terenem są niziny nadbrzeżne, tworzące wąski pas wzdłuż wybrzeża z plantacjami owoców cytrusowych i winnej latorośli. Są tu także zlokalizowane największe miasta Cypru.

Na wyspie panuje klimat śródziemnomorski. Lata są tu gorące i suche. Temperatura osiąga maksymalne wartości 38°C, a średnio 27°C na wybrzeżu oraz 29°C w centrum wyspy. Zimy natomiast są dość ciepłe (12°C - 10°C) i wilgotne. Temperatura wody morskiej jest tu także dość wysoka, od 10°C zimą do 27°C latem. Minimalne temperatury powietrza występują w górach, około 2°C.

Na terenie górskim również są największe opady deszczu. Pada jednak tylko zimą i to niewiele, mniej niż w ciągu roku w Polsce (400- 600 mm). Opady śniegu występują tylko w najwyższych partiach Gór Troodos.

Sieć rzeczna Cypru jest bardzo uboga, a wiele rzek i strumieni ma charakter sezonowy. Jedynie cieki spływające z gór mogą nieść wodę przez cały rok. Nawet największa rzeka Cypru - Pedias - jest rzeką okresową.

Brak jest naturalnych jezior, wybudowano jednak kilka sztucznych zbiorników retencyjnych. Na południu wyspy, w pobliżu Larnaki i Limmasol, występują dwa słone jeziora. W okresie letnim wysychają, pokrywając się wówczas warstwą białej soli.